Kitabımı nasıl satarım?

Kitabınız basıldı. Şimdi ne oluyor?

Türkiye'de kendi kitabını bastıran çok sayıda yazar aynı yerde takılıyor: baskı bitiyor, koliler eve geliyor ve sonrası boşluk. Bunun sebebi yazarın beceriksizliği değil, sürecin böyle kurulmuş olması. Baskı hizmeti satan bir yerin işi kitabı basmakla biter; satış onların işi değildir ve çoğu bunu başta net söylemez.

Satış üç ayrı işten oluşuyor ve üçü birbirinden bağımsız: kitabın resmî olarak satılabilir hâle gelmesi, satılacağı bir yerin olması ve birilerinin ondan haberdar olması. Aşağıda üçünü de sırayla ele alıyoruz.

Satmadan önce gereken üç şey

Bunlar tercih değil, sırayla tamamlanması gereken adımlar. Eksik olduğunda satış tamamen imkânsız olmuyor ama ciddi hiçbir kanal kitabınızı almıyor.

• ❦ISBN — kitabın uluslararası kimlik numarası. Onsuz kitapçılar, zincirler ve büyük internet mağazaları listeye almaz. Başvuru yazarın kendi adına da yapılabilir; nasıl yapıldığını ayrı bir rehberde anlattık.
• ❦Bandrol — telif hakkı sahibinin kim olduğunu gösteren, kitabın üstüne yapıştırılan resmî etiket. ISBN ile aynı şey değildir ve en sık karıştırılan iki şeydir. Satışa sunulacak basılı kitapta aranır.
• ❦Künye sayfası — kitabın içinde yayıncı, baskı yeri, baskı tarihi ve ISBN'in yazdığı sayfa. Eksik künye, dağıtımda kitabı geri döndüren en sessiz sebeptir.

Kitap satmak için gerekli belgeler nelerdir?

Burada iki ayrı soru birbirine karışıyor: kitabın belgeleri ve satıcının belgeleri. Yukarıdaki üç madde kitaba ait. Satıştan para kazanacak kişinin durumu ise ayrı bir konu ve tek bir doğru cevabı yok.

Türk vergi mevzuatında yazarların eser gelirleri için ayrı bir düzenleme bulunuyor; bunun kapsamı, kimin yararlanabildiği ve hangi durumda şirket kurmanın gerektiği kişinin durumuna göre değişiyor. Kitabını kendi bastırıp doğrudan satan biriyle, eserini bir yayınevine devredip telif alan biri aynı yerde durmuyor.

Bu sayfada size kesin bir hüküm vermiyoruz ve veren kaynaklara da temkinli yaklaşın: oranlar ve istisnalar değişiyor, yanlış bilgi cezayla döner. Yapılacak doğru iş, satışa başlamadan önce bir mali müşavire kendi durumunuzu sormak. Tek bir görüşme, sonradan çıkacak sorunların çoğunu baştan çözüyor.

Pratik bir not: bu soru genellikle satış başladıktan sonra akla geliyor. Sıralamayı tersine çevirin — önce sorun, sonra satın.

Kitap nerede satılır? Dört kanal ve dürüst karşılaştırma

Her kanalın bir bedeli var ve bedel her zaman para değil. Bazısı komisyon alır, bazısı görünürlük vermez, bazısı sizi lojistikle uğraştırır.

• ❦Kendi siteniz veya sosyal medyanız — komisyon yok, fiyatı siz belirlersiniz ve alıcıyla doğrudan temas kurarsınız. Karşılığında kargoyu, iadeyi ve tahsilatı siz yönetirsiniz. Takipçisi olan yazar için en kârlı kanal budur.
• ❦İnternet pazaryerleri — hazır trafik ve güven, ama komisyon ve kampanya baskısı var. Kitabınız binlerce başlık arasında kaybolabilir; listelenmek görünmek demek değildir.
• ❦Kitapçılar ve dağıtım — raf görünürlüğü en yüksek kanal, girmesi en zor olan da bu. Dağıtımcılar genellikle tek kitaplı yazarla değil yayıneviyle çalışır ve iade koşulları yazarın aleyhine işleyebilir.
• ❦E-kitap platformları — baskı ve stok maliyeti sıfır, dünyanın her yerine satılabilir. Buna karşılık Türkiye'de e-kitap okuru basılı okurdan hâlâ küçük ve dijital kitabın vergi muamelesi basılıdan farklı.

E-kitap mı, basılı mı?

İkisi rakip değil; farklı işler yapıyorlar. Basılı kitap hediye edilir, imzalanır, rafta durur ve Türkiye'de okurun ağırlığı hâlâ orada. E-kitap ise stoksuzdur: bir kez hazırlanır, tükenmez ve coğrafyayla sınırlı değildir.

İlk kitabını çıkaran biri için çoğu zaman doğru cevap ikisi birden, ama sırayla: basılıyı çevrenize ve etkinliklerinize, e-kitabı uzaktaki okura satarsınız. Yalnızca e-kitapla başlamak, imza günü ve hediye kanalını baştan kapatır.

Vergi tarafında basılı kitapla dijital sürümün muamelesi aynı değil. Fiyat kurarken bunu hesaba katın ve güncel oranı doğrulayın — bu kalem, kâr hesabını sessizce bozan yerdir.

Kitap satmak ne kadar kazandırır?

Dürüst cevap: çoğu kitap az satar, ve bu yazarın kalitesiyle ilgili değildir. Yılda yayımlanan kitap sayısı çok yüksek, okurun dikkati sınırlı ve hiçbir kitap kendiliğinden bulunmuyor.

Size adet ve rakam vaat eden hiçbir yere güvenmeyin. Kazanç dört şeye bağlı: kitabın fiyatı, kanalın aldığı pay, baskı maliyetiniz ve kaç kişinin kitaptan haberi olduğu. İlk üçü hesaplanabilir; dördüncüsü, satışın gerçekte olduğu yerdir.

Bu yüzden en çok kazandıran yazarlar en iyi yazanlar değil, okuruyla teması olanlar oluyor. Kitap çıkmadan önce kurulan küçük bir okur çevresi, çıktıktan sonra harcanan tanıtım bütçesinden daha çok iş görüyor.

En sık yapılan altı hata

Aşağıdakilerin hepsi geri dönülebilir hatalar, ama sonradan düzeltmek baştan yapmaktan pahalı.

• ❦Editörden geçmeden bastırmak. Basılmış bir kitabın hatası düzeltilemez; ikinci baskı demektir ve ilk baskıdaki yorumlar kalıcıdır.
• ❦Tirajı büyük tutmak. Adet arttıkça birim maliyet düşer, bu doğru; ama satılmayan kitabın birim maliyeti sonsuzdur.
• ❦Bandrolü ISBN sanmak. İkisi farklı işlemler ve biri diğerinin yerine geçmez.
• ❦Fiyatı benzer kitaplara bakmadan koymak. Çok düşük fiyat kitabı ucuzlatır, çok yüksek fiyat kanalı kapatır.
• ❦Tanıtımı kitap çıktıktan sonra düşünmek. İlgi kitabın çıktığı hafta en yüksektir; o hafta hazırlıksız yakalanmak en pahalı hatadır.
• ❦Tek kanala bağlanmak. Yalnızca bir pazaryerine güvenen yazar, o kanalın algoritması değiştiğinde satışının tamamını kaybeder.

Bunu tek başınıza yapmak zorunda mısınız?

Hayır, ama neyi devrettiğinizi bilerek yapın. Piyasada “yayınevi” adıyla çalışan yerlerin bir kısmı aslında baskı hizmeti satıyor: parayı alıyor, kitabı basıyor, kolileri size teslim ediyor ve satış yine sizde kalıyor. Bu bir dolandırıcılık değil, ama sattıkları şeyin ne olduğunu sormak sizin hakkınız.

Bizim yaptığımız iş dosyayla başlıyor: önce okuyup yayına hazır olup olmadığını yazılı olarak söylüyoruz. Değilse neyin eksik olduğunu da. Sonrasında editörlük, kapak ve sayfa tasarımı, ISBN ve baskı hazırlığı ile dijital sürüm var. Değerlendirme ücretsiz ve hiçbir şey satın almadan önce yapılıyor — çünkü hazır olmayan bir dosyaya harcanan her kuruş boşa gidiyor ve bunu baştan söylemek ikimizin de işine geliyor.